Festival

7e zondag van Pasen, 13 mei 2018
evangelie: Johannes 17,11b-19
Handelingen 1,15-17.20-26. Psalm 103. 1Johannes 4,11-16


Het wordt weer de tijd van de festivals. De komende maanden kunnen wij in de regio en erbuiten elk weekend wel een festival bezoeken. Vanaf eind april, Koningsdag, kunnen we van hoogtepunt naar hoogtepunt gaan. Dan voel je dat je lééft. Er is wat te beleven. Tijdens zo’n festival kun je erváren dat je één bent, erbij hoort, bij elkaar hoort. Dat is een fijn gevoel!

Ook binnen de Kerk zien we die tendens: terwijl de zondagse kerkgang terugloopt, weten bijzondere feesten veel mensen te trekken: met name rondom doopsel en begrafenis, Eerste Communie en trouwerij, Maria- en sacramentsprocessies, bedevaarten binnen Nederland en naar Rome, Santiago en Lourdes, de Passiespelen in Tegelen en The Passion en niet te vergeten de Wereld Jongeren Dagen. Jongeren en ouderen, als gelovigen gaan we steeds meer van event naar event, want dan beleven we ons geloof intenser, zo lijkt het. Dàn kun je ervaren dat je één bent, erbij hoort, bij elkaar hoort. Dat is een fijn gevoel!

Bij festivals en bijzondere activiteiten buiten èn binnen de Kerk steekt de zondagse viering misschien wat bleekjes af. Vaste rituelen en gezangen worden al gauw beleefd als saai en dan verliest menigeen zijn interesse...

Die eenheid en het gevoel van eenheid zijn wat iedereen zoekt: momenteel in Syrië en omgeving, in Sudan en Venezuela op een gewelddadige manier; in Korea gaat het na jarenlange spanningen en provocaties nu langs een vreedzame weg. We beléven eenheid als we gezamenlijk iets doen: bij een concert als iedereen met aansteker of mobieltje in de hand hetzelfde lied meezingt, of als we op een bepaalde dag allemaal witte, oranje of roze kleding dragen.

Gevoelens komen en gaan; gevoelens zijn echt, maar alléén gevoel geeft geen blijvende eenheid. Wat voor een eenheid zit er onder dat gevoel? Eén godsdienst, één politieke partij, één etnische groep: dat lijkt misschien een ideale of probleemloze eenheid te geven, maar de geschiedenis leert dat dit geen eenheid geeft, maar eerder dwang en angst.

Op de zondag vóór Pinksteren bidt Jezus om eenheid in Kerk en wereld: eenheid onderling en eenheid met God. Die onderlinge eenheid wordt volgens Jezus gekenmerkt door waarachtigheid. Wanneer wij elkaar leugens vertellen, is ons samenzijn een schijnvertoning. Wat is waar? We leven in de tijd van de “alternatieve feiten”. Wat is waarheid? Het is de vraag van Pilatus aan Jezus, in het Lijdensverhaal: “Wat is waarheid?” Zoals wel vaker bij de evangelist Johannes is dit een ironische vraag. Want met de letters van deze vraag, kun je het antwoord maken: “Quid est veritas? Wat is waarheid?” [Joh 18,38]
Est vir qui adest; het is de man die voor u staat”. Elders in hetzelfde evangelie zegt Jezus het: “Ik ben de weg, de waarheid en het leven” [Joh 14,6]. En ook vandaag: “Uw Woord is waarheid” [Joh 17,17b] – en “het Woord is vlees geworden en het heeft onder ons gewoond” [Joh 1,14: de inclusio van Jezus’ levensverhaal vóór Zijn lijdensverhaal begint].

“Waarachtig” betekent: in overeenstemming met de waarheid/de Waarheid; waarachtige mensen lijken op Jezus Christus, van buiten en van binnen. We gaan graag met zulke mensen om: mensen van wie je op aan kunt, die niet meteen oordelen, maar eerst luisteren, die barmhartig zijn en opkomen voor wat rechtvaardig is, die vrijgevig zijn en vergevingsgezind. Zó komt eenheid onder mensen tot stand.

Een festival – kerkelijk of niet – kan hier zéker veel aan toevoegen! Toch is het om te groeien als mens, niet genoeg om te beléven dat wij één zijn: van hoogtepunt naar hoogtepunt. Je kunt er uitgeput van raken. Eén worden en één blijven met elkaar en met de Oorsprong en het Doel van ons bestaan gebeurt veeleer in de regelmaat: aan het begin van elke dag inademen, God dank zeggen voor de nieuwe morgen en Hem vragen om hulp bij alles wat je doet en ondergaat. Aan het eind van elke dag een moment om uit te ademen en terugkijkend te ontdekken waar je Hem hebt ontmoet en hebt bezig gezien. Het zondagse ritme maakt ons hart steeds opener om Hem in het dagelijkse leven te herkennen en na te volgen in een leven van liefde [Joh 17,18. 1Joh 4,11]. Dat is niet saai, dat is steeds weer een ontdekking!

Kortom, die waarachtige eenheid met Hem en met elkaar maken we niet zelf, maar die ontvangen wij door samen telkens weer stap voor stap naar Hem toe te groeien en deze eenheid in ons ‘gewone’ dagelijkse leven in prakrijk te brengen. Steeds helpen de Heilige Geest [Wiens gave wij volgende week, met Pinksteren, vieren: Inspiratie] en het regelmatig vieren van de tastbare sacramenten ons hierbij: onze ogen gaan open en de wereld wordt schepping; talenten en vrienden blijken een geschenk; vreemdelingen blijken onze broers en zussen; kracht en geduld herkennen wij als Gods hulp. Enzovoorts.

Naar het uiterlijk gezien is misschien niet elke viering in de kerk een festival: groots, meeslepend, de overtreffende trap. Maar als wij in de Geest van Jezus met Hem bidden om de waarachtige eenheid [met Hem en onderling], wordt het leven een feest: omdat wij in leven en sterven wonen in de liefde die God is [1Joh 4,16]. Moge het vieren van dit mysterie [met name in de Eucharistie] ons steeds weer een stapje verder laten groeien als mens: in geloof, hoop en liefde. Amen.


Pater Mark-Robin Hoogland C.P., Provinciaal van de Passionisten in Nederland