Kerst- en Nieuwjaarsgroet*

Met het onderstaande nieuwe gedicht Appetitis Undique

wens ik jullie allen van harte een zalig Kerstmis

en al het goede voor A.D. 2016

- met vooral veel barmhartigheid om te ontvangen en te geven.

Hopelijk weer tot ziens in de kerstvieringen en in het nieuwe jaar!

Pater Mark-Robin Hoogland cp, SPE
*De 7 kleuren van de regenboog en de kleur groen verwijzen naar de heilige hoop op het goede.


A
ppetitis undique reconsiliatione paceque
Nemo in fidem recipiendus sit?
Nihil in respectu miseriae faciemus?
Utraque opinio vero repudienda sit
Scitote: in infirmitate potentes sumus

Mortuos sepelire et pro omnibus Deum orare
Infirmos visitare et solari afflictos
Sitientibus potum praebere et dubitantibus consilium dare
Esurientibus cibum praebere et instruere ignorantes
Recordare: excipere hospites et monere peccatores
Invisere carcere clausos et molestos patienter sustinere
Cooperire nudos et offensas remittere
Opera Christi persequendo sumus proximis
Respondentes in Spiritu additi comitem nobis
Dominus propius quam imaginemur
In bono modo malum vincitur
Æternus incarnatus iam non moritur

Marke Robin a Terraedita Sinea


Kerstpreek:


evangelie: Lukas 2,1-14 & Johannes 1,1-18
Jesaja 9,1-6. Psalm 96. Titus 2,11-14 & Jesaja 52,7-10. Psalm 98. Hebreeën 1,1-6

Zo’n viering is zo mooi, het lijkt wel een droom. De dagelijkse werkelijkheid kan onze dromen echter wreed verstoren. Het ergste vinden we dat misschien wel met Kerstmis; dan worden we bevangen door een sterk verlangen naar huiselijke gezelligheid en vrede op aarde. Het kerstverhaal, kerststal en kerstliederen en allerlei acties voor goede doelen maken dat verlangen nog sterker. En velen doen in deze tijd gelukkig ook daadwerkelijk iets voor mensen die het minder goed getroffen hebben dan zijzelf.

Nu de grote problemen in de wereld niet langer een ver-van-mijn-bedshow zijn, maar bijna letterlijk bij ons op de stoep staan, wordt ons kerstgevoel wel behoorlijk aangetast. Het romantische plaatje wordt doorkruist door klimaat - ekonomie - vluchtelingen - terrorisme. Het zijn woorden die we vanavond liever niet zouden hoeven horen; eigenlijk willen we er even niet aan denken. Het staat immers haaks op de boodschap van Kerstmis.

Wie echter tegen de achtergrond van vandaag het kerstverhaal goed leest, merkt meteen op dat het evangelie helemaal geen romantisch plaatje schildert: Het licht schijnt in de duisternis, maar de duisternis nam het niet aan [Joh 1,5]. De wereld en zelfs de zijnen erkenden en aanvaardden Hem niet [Joh 1,10v]. En de puinhopen van Gods stad worden opgeroepen zich te verheugen [Js 52,9]. En in de kerstnacht: een machthebber, bezetter en onderdrukker, dwingt de mensen hun woonplaats te verlaten. Zelfs zwangere vrouwen worden niet ontzien. Maar waar zij heen gaan, zijn ze niet welkom; ze worden als beesten behandeld, want tenslotte vinden ze slechts onderdak in een stal [Lk 2,1-14]. Toch zijn ze niet vergeten: God stuurt goede, eenvoudige mensen naar hen toe, om hun recht te doen [Lk 2,15-20].

Als je het kerstverhaal zo hervertelt, zijn er opvallende parallellen met het hier en nu. Dan valt het je opeens op dat de koningen in de kerststal alle drie een andere huidskleur hebben. Het is het verhaal van alle tijden. Toch biedt het evangelie niet zomaar simpele antwoorden op ingewikkelde vragen. Voordat wij in het Kerstevangelie en in het vervolgverhaal antwoorden kunnen vinden voor actuele quaesties, is er vanavond eerst de vraag of wij Jezus Christus verwelkomen in ons leven: “Nu zijt wellekome”? Wij vieren Zijn verjaardag. Wij zijn van harte uitgenodigd. Maar is deze Vreemdeling van Godswege bij ons ook echt van harte welkom? Krijgt Hij de plaats die Hem toekomt in ons huis [cf. Lk 14,15-23. Ef 2,19], in ons leven [cf. Joh 3,16], of plaatsen ook wij Hem liever a.h.w. in de stal; “Hij is er en mag er van mij best zijn, maar ik moet er verder geen last van hebben”?

Voor sommigen is Kerstmis niet meer dan een extra vrije dag. Voor anderen is Kerstmis tenminste één dagje vrede: even geen oorlog, even geen ruzie. Maar een blijvende vrede op aarde, een blijvende vrede in ons eigen leven, komt alleen als de Nieuwgeborene gedurende het hele komende jaar welkom is [Js 9,5: “Vredevorst”]. Als je met iemand maar één keer per jaar contact hebt, bijv. alleen op zijn verjaardag, kun je diegene geen vriend noemen en speelt hij ook niet echt een rol in je leven.

We vieren Kerstmis in een tijd met veel moeilijke vragen. We vieren Kerstmis in een tijd waarin antwoorden echter vooral simpel ‘moeten’ zijn; we willen snelle oplossingen: vrede nu; gerechtigheid desnoods met geweld. Maar simpele antwoorden zijn er niet.

Kerstmis is Gòds antwoord [dat aan ons vragen voorafgaat, cf. Ps 139,4. Joh 1,15], het antwoord van de lange Adem [van de Geest]: we vieren de geboorte en niet het succes van de voltooiing. We vieren het begin, dat we op weg gaan, door omstandigheden gedwongen misschien, zoals Maria en Jozef, maar altijd gedragen door God Zelf. We vieren dat we op weg gaan, zoals de herders, in vrijheid antwoordend op het Goede Nieuws [= Evangelie] dat we deze dagen horen. Kerstmis is het feest van de zoektocht: met de aanwijzingen die we “van boven” krijgen, ook al begrijpen we ze misschien niet meteen [Lk 2,11v]. Gedurende het komende jaar zien we diezelfde Jezus opgroeien en gaan wij verder met Hem op zoek naar de wijsheid die Hij ons van Godswege aanreikt: wat is volgens Hem dan vrede? En gerechtigheid, barmhartigheid, geluk, leven, liefde, overwinning, succes? In de Bijbelse verhalen van God-met-de-mensen [Mt 1,23] vinden we alleen gaandeweg [= de Weg gaande] de antwoorden die we nodig hebben om, te midden van alle duisternis en onzekerheid, goed samen te leven met Hem en met elkaar, om een blijvende vrede te vinden, ook in onszelf.

Kerstmis vieren is dus géén vlucht uit de dagelijkse werkelijkheid. Kerstmis schudt ons juist wakker: God is dichterbij gekomen dan wij ons kunnen voorstellen [of: “durven dromen,” canon XIIb]; Hij deelt ons leven en gáát met ons èn met al de mensen van goede wil die we niet kennen [“vreemdelingen”].

Wie zich dat vannacht bewust wordt, kan vieren dat de Vrede komt en dat wij het vóórrecht hebben eraan te mogen meewerken: met hart en hoofd en handen. Zalig Kerstfeest! Amen.

Pater Mark-Robin Hoogland C.P.